Kütle ve Ağırlık Konu Anlatımı

5. Sınıf, Kuvveti Tanıyalım Ünitesi Kütle ve Ağırlık Konu Anlatımı

Kütle

• Bir cismin sahip olduğu madde miktarına kütle denir.
• Kütle eşit kollu terazi ile ölçülmektedir.
• Kütle birimi kg(kilogram) ya da g(gram)‘dır.
• Kütle evrenin her noktasında aynıdır ve değişmez. Kütlesi 5 kg olan nesne Dünya’da, Uzayda veya başka gezegenlerde aynıdır.

Ağırlık

• Bir gökcisminin yerin merkezine uyguladığı yer çekimi kuvvetine ağırlık denir.
• Ağırlık bir kuvvet olduğu için dinamometre ile ölçülür ve birimi Newton(N)’dur.
• Ağırlık, gökcisminin merkezine olan uzaklığına bağlı olarak değişmektedir. Yer yüzünün merkezinden uzaklaştıkça ağırlık değeri azalmaktadır.

Ağırlığın Değiştiği Durumlar

1. Dünya’nın merkezinden uzaklaştıkça ağırlık azalır.

Dağın tepesine doğru giden kişi Dünya’nın merkezinden uzaklaşacaktır. Bir cisim dağın tepesine doğru ilerledikçe cisme uygulanan ağırlık değeri azalacaktır.

2. Ekvatordan kutuplara gidildikçe ağırlık kuvveti artacaktır.

Kutuplar ekvatora göre Dünya’nın merkezine daha yakındır. Bu sebeple bir cisme uygulanan çekim kuvveti ekvatordan kutuplara doğru gittikçe artacaktır.

3. Başka gökcisimlerinde cisimlerin ağırlıkları değişecektir.

Dünya’nın kütlesi Ay’ın kütlesinin 6 katıdır. Bu sebeple aynı cisme Dünya’da uygulanan yer çekimi kuvveti Ay’da uygulanan çekim kuvvetinin 6 katıdır. Şekilde verildiği gibi Ay’da 10 N ağırlığındaki cismin Dünya’daki ağırlığı 60 N’dur.

NOT: 1 kg cismine Dünyamız tarafından uygulanan yer çekim kuvveti yaklaşık 10 N’dur.

ÖRNEK: 6 kg ağırlığındaki bir cismin Dünya’da ve Ay’da kütle ve ağırlıklarını aşağıdaki tabloya yazalım.

– Tabloyu incelediğimizde kütlelerin değişmediğini göreceğiz.

– Ağırlıkları incelediğimizde cismin Ay’daki ağırlığı Dünya’daki ağırlığının 6’da biri olduğunu göreceğiz.