6. Sınıf Güneş Sistemi Gezegenleri Konu Anlatımı

Güneş Sistemi Nedir?

Güneş Sistemi, merkezinde Güneş bulunan ve Güneş’in etrafında dönen gezegenler, uydular, asteroitler, kuyruklu yıldızlar ve diğer gökcisimlerinden oluşur.

Güneş Özellikleri

Güneş, sistemin merkezindedir.
Bir yıldızdır ve kendi ışığını üretir.
Güneş’ten gelen ısı ve ışık sayesinde Dünya’da yaşam vardır.

Gezegen Nedir?

Bir yıldız etrafında belirli hızda ve belirli yörüngede hareket eden gök cisimlerine gezegen adı verilir.

Güneş sisteminde sekiz adet gezegen bulunmaktadır. Bu gezegenler Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür.

Neptün Yeni Ufuklar Uzay Aracı

Güneş sisteminin ne kadar büyük olduğunu araştırmak için bazı çalışmalar yapılmıştır.
Neptün yeni ufuklar uzay aracı 2006 yılında Dünya’mızdan fırlatılarak 2014 yılında Neptün gezegenine ulaşmıştır.

Güneş Sistemi Gezegenleri

Gezegenler karasal(iç) ve gazsal(dış) gezegenler olmak üzere iki kısımda incelenir.

Gazsal gezegenler, karasal gezegenlere göre daha büyüktür.
Karasal gezegenler, gazsal gezegenlere göre sıcaklıkları daha fazladır.

Gezegenlerin Ortak Özellikleri

• Çevrelerine ısı ve ışık yaymazlar.
• Güneş etrafında belirli yörünge ve hızda dolanırlar.
• Güneşten aldıkları ışıkları yansıttığı için gözlenebilir.
• Sıcaklıkları yıldızlara göre çok çok düşüktür.

1. Merkür

Güneş’e en yakın ve en küçük gezegendir.
Uydusu bulunmamaktadır.
Halkaları yoktur.
Atmosfer tabakası çok incedir.

2. Venüs

Güneş’e en yakın 2. gezegendir.
Kalın ve karbondioksitten oluşan atmosferi nedeniyle en sıcak gezegendir.
Halkası ve uydusu yoktur.
Dünya’dan çıplak gözle görülebilir.
Halk arasında “Çoban yıldızı” ve “Akşam yıldızı” isimleri de söylenir.

3. Dünya

Güneş’e en yakın 3. gezegendir.
Üzerinde yaşam olduğu bilinen tek gezegendir.
Atmosferinde azot, oksijen ve karbondioksit gibi gazlar bulunur.
Tek doğal uydusu “Ay”dır.

4. Mars

Güneş’e yakınlık bakımından 4. gezegendir.
Yüzeyinde bulunan yoğun demir elementi nedeniyle kırmızımsı renkte görülür.
Rengi nedeniyle “Kızıl gezegen” olarak adlandırılır.
Halkası yoktur.
Karbondioksit oranı yoğun fakat ince bir atmosferi vardır.
İki adet doğal uydusu vardır.

5. Jüpiter

Güneş’e en yakın 5. gezegendir.
Güneş sisteminin en büyük gezegenidir.
Halkaları vardır fakat net olarak görülmez.
Yüzeyinde renkli bulut görüntüleri oluşur.

6. Satürn

Güneş’e en yakın 6. gezegendir.
Geniş ve belirgin halkaları vardır.

7. Uranüs

Güneş’e en yakın 7. gezegendir.
En soğuk gezegendir.
“Buz devi” olarak da bilinir.
İnce ve koyu renkli halkaları vardır.

8. Neptün

Güneş’e en yakın 8. gezegendir.
Güneş sistemindeki en soğuk 2. gezegendir.
Yoğun metan gazı nedeniyle mavi gözlemlenir.

Gezegenlerin Büyüklük Sıralaması

Gazsal gezegenler, karasal gezegenlere göre daha büyüktür.
Gezegenlerin büyüklük sıralaması aşağıdaki gibidir;

Jüpiter > Satürn > Uranüs > Neptün > Dünya > Venüs > Mars > Merkür

Gezegenlerin Enleri

En sıcak gezegen Venüs’tür.
En soğuk gezegen Uranüs’tür.
En yakın gezegen Merkür’dür.
En uzak gezegen Neptün’dür.
En büyük gezegen Jüpiter’dir.
En küçük gezegen Merkür’dür.
Karasal gezegenlerin en büyüğü Dünya’dır.
Gazsal gezegenlerin en küçüğü Neptün’dür.

Uydusu olmayan Gezegenler

Merkür ve Venüs gezegenlerinin uyduları yoktur.

Asteroitler, Meteorlar, Göktaşları, Asteroit Kuşağı

Asteroit

Güneş sistemi oluşumu sırasında kopan metal ve kaya parçalarına asteroit denir.
Asteroitlerin belirli bir büyüklük ve şekilleri yoktur.
Bazı asteroitler o kadar büyüktür ki doğal uyduları bulunmaktadır.

Asteroit Kuşağı

Asteroit kuşağı Mars ve Jüpiter gezegenleri arasında bulunmaktadır.
Asteroitler bu kuşakta Güneş etrafında dolanma ve kendi ekseni etrafında dönme hareketi yaparlar.

Göktaşı, Meteor, Meteorit

Uzayda başıboş hareket eden katı cisimlere göktaşı denir.
Eğer bu göktaşları Dünya’nın çekim etkisi ile atmosfere girerse meteor adı verilmektedir.
Meteorlar parçalanmada yeryüzüne ulaşır ise buna meteorit adı verilirken oluşan çukura meteor çukuru adı verilir.
Meteorlar atmosferde sürtünmeden dolayı alev alarak etrafına ısı ve ışık yaymaktadır. Meteorun bu şekilde görünmesine halk arasında “yıldız kayması” ya da “akan yıldız” adı verilir.
Dünya’nın en büyük gök taşı çukuru Arizona(ABD)’da bulunmaktadır. Çukurun çapı 1200 metre derinliği 180 metreyi bulmaktadır.
Dünya’nın 2. en büyük göktaşı çukuru ise Ağrı ili Doğubeyazıt ilçesindedir.